Podstawowe komendy Cisco IOS, które musisz znać na CCNA

1 października 2026 · 4 min czytania

IOS (Internetwork Operating System) to system, który działa na switchach i routerach Cisco — i praktycznie cała praca sieciowca w konsoli to właśnie on. Na egzaminie CCNA nie wystarczy znać komendy, trzeba wiedzieć, w którym trybie się ją wpisuje i jak sprawdzić efekt. Zbieram tu podstawy, które wystarczą na pierwsze laby w Packet Tracerze: tryby pracy, pomoc w konsoli, zapis konfiguracji i najważniejsze polecenia show.

Tryby pracy — gdzie właśnie jesteś

Znak zachęty w konsoli mówi Ci, w którym trybie pracujesz. To najważniejsza rzecz na start, bo komenda wpisana w złym trybie po prostu nie zadziała:

Znak	Tryb	Co możesz
`Switch>`	tryb użytkownika	tylko podgląd, kilka podstawowych poleceń `show`
`Switch#`	tryb uprzywilejowany	wszystkie polecenia `show`, testy, zapis konfiguracji
`Switch(config)#`	konfiguracja globalna	zmiany dotyczące całego urządzenia
`Switch(config-if)#`	konfiguracja interfejsu	ustawienia jednego portu

Przejścia między nimi:

Switch> enable Switch# configure terminal Switch(config)# interface fa0/1 Switch(config-if)# exit Switch(config)# exit Switch#

Skróty działają w całym IOS: en zamiast enable, conf t zamiast configure terminal — na egzaminie i w pracy nikt pisze pełnych komend. Wyjście z konfiguracji do trybu uprzywilejowanego to także Ctrl+Z.

Pomoc w konsoli — dwa znaki, które ratują

Nie musisz pamiętać całej składni. IOS ma pomoc wbudowaną w siebie:

? wypisuje komendy dostępne w danym trybie. Możesz go stawiać w środku: show ? pokaże wszystkie słowa, które mogą iść po show, a show ip ? — kolejny poziom dopisywania.
Tab uzupełnia skróconą komendę, jeśli jest jednoznaczna. Wpisz show int i naciśnij Tab.

Z tego samego powodu IOS przyjmuje skróty jednoznaczne: sh ip int br zostanie rozpoznane jako show ip interface brief. Jedna uwaga: skróty muszą być unikalne — jeśli dwie komendy zaczynają się tak samo, trzeba dopisać tyle liter, żeby nie było wątpliwości.

Komendy show — podglądaj, zanim coś zmienisz

Polecenia show to Twoje narzędzie diagnostyczne. Warto od razu oswoić te cztery:

Switch# show version

Model urządzenia, wersja IOS, czas działania, a na końcu — rejestr konfiguracji i nazwa pliku systemowego. Pierwsze polecenie, które warto wydać na nieznajomym sprzęcie.

Switch# show ip interface brief

Wszystkie interfejsy w jednej tabeli: adres IP, stan protokołu i linii. To tutaj najszybciej widać, że interfejs jest wyłączony (administratively down — brakuje no shutdown) albo nie ma adresu.

Switch# show running-config

Aktualna konfiguracja urządzenia, trzymana w pamięci RAM. Po każdej zmianie zaglądasz tutaj, żeby sprawdzić, czy to, co wpisane, rzeczywiście tam trafiło.

Switch# show mac address-table

Tablica MAC switcha: które adresy MAC nauczył się na których portach. Podstawa diagnostyki warstwy 2.

Na routerze dochodzi jeszcze show ip route — tablica routingu, o której szerzej w lekcjach o routingu.

Zmiany i ich cofanie

Komendy konfiguracji globalnej zmieniają urządzenie od razu, bez pytania o potwierdzenie. Cofasz je, dopisując no przed komendą:

Switch(config)# hostname SW-PARTER SW-PARTER(config)# no hostname Switch(config)#

Ta sama zasada działa niemal wszędzie: no shutdown włącza interfejs, który domyślnie jest wyłączony, no switchport access vlan 10 usuwa przypisanie VLAN-u.

Zapis konfiguracji — najczęstsza wpadka początkujących

IOS trzyma dwie konfiguracje: running-config (w pamięci RAM, to na niej pracujesz na bieżąco) i startup-config (w pamięci nieulotnej, ładowana po restarcie). Zmiany, których nie zapiszesz, po restarcie znikają:

Switch# copy running-config startup-config

Albo krócej: write memory. W Packet Tracerze łatwo to sprawdzić: skonfiguruj coś, wydaj reload bez zapisu i zobacz, że urządzenie wstało czyste. Ten błąd początkujący sieciowcy popełniają raz — i zapamiętują na zawsze.

Ćwiczenie: pierwsze kroki w konsoli

Wszystko wykonaj w Cisco Packet Tracerze (darmowy — jak go pobrać, opisuję w artykule o narzędziach do nauki CCNA):

Przeciągnij na obszar roboczy switch 2960 i komputer. Połącz je kablem konsolowym (RS232): port Console switcha do portu RS232 komputera.
Na komputerze otwórz zakładkę Desktop → Terminal i zostaw ustawienia domyślne (9600 baud). Zatwierdź ustawienia — masz konsolę switcha.
Przejdź ścieżką trybów: enable, potem configure terminal. Sprawdzaj znak zachęty po każdej komendzie.
W konfiguracji globalnej zmień nazwę (hostname SW1), wejdź w interfejs interface vlan 1 i nadaj mu adres ip address 192.168.1.10 255.255.255.0, do tego no shutdown.
Wróć do trybu uprzywilejowanego i sprawdź efekt: show ip interface brief (VLAN 1 ma mieć adres i stan up), show running-config (szukaj sekcji z nazwą i interfejsem), show version (jaki to model?).
Zapisz konfigurację (copy running-config startup-config), potem reload i po restarcie wejdź w enable oraz sprawdź show running-config — nazwa i adres mają być na miejscu.

Rada z praktyki: w labach celowo pomyl tryby. Wpisz hostname w trybie uprzywilejowanym albo show version w konfiguracji globalnej — a potem dopisz do przed show i zobacz różnicę. Na egzaminie różnica między > a # w znaku zachęty bywa całym pytaniem.