DHCP na routerze Cisco: konfiguracja krok po kroku

6 listopada 2026 · 4 min czytania

Ręczne wpisywanie adresów IP na każdym komputerze to prosta droga do literówek i konfliktów adresów. DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) robi to za Ciebie: urządzenie po podłączeniu do sieci samo dostaje adres, maskę, bramę i serwery DNS. W tym artykule skonfigurujesz router Cisco jako serwer DHCP — od pustej puli adresów do pierwszej dzierżawy, z komendami do weryfikacji.

Co dokładnie wynajmuje DHCP

DHCP nie „przydziela na stałe” — wynajmuje konfigurację na czas dzierżawy (po angielsku lease). Host, który chce dostać adres, prowadzi z serwerem czystą rozmowę w czterech komunikatach, po ich pierwszych literach nazywaną DORA:

• Discover — klient wysyła broadcast: „czy jest tu serwer DHCP?”,
• Offer — serwer proponuje konkretny adres i resztę ustawień,
• Request — klient broadcastem odpowiada: „przyjmuję ofertę” (słyszą to wszystkie serwery DHCP w sieci, więc wiedzą, że ich oferta nie została wybrana),
• Acknowledge — serwer potwierdza i zapisuje dzierżawę.

Dzierżawa sama się odnawia: w połowie czasu dzierżawy klient wysyła prośbę bezpośrednio do serwera, a gdy i to minie — ponawia ją broadcastem. Dlatego host, który dostał adres, nie zaczyna rozmowy od początku przy każdym starcie.

Krok 1: adresy, których DHCP ma nie rozdawać

Zanim utworzysz pulę, zarezerwuj zakres dla urządzeń, które muszą mieć stały adres: bramy, serwery, drukarki sieciowe. Służy do tego polecenie ip dhcp excluded-address — podajesz zakres, którego serwer nie wyda klientom:

Router(config)# ip dhcp excluded-address 192.168.10.1 192.168.10.10

Adresy od 192.168.10.1 do 192.168.10.10 zostają poza pulą — z nich np. brama dostanie .1, a serwer .5, i nikt ich nie „podniesie”.

Krok 2: pula i jej zawartość

Sama pula to blok o nazwie, sieć i parametry, które trafią do klienta:

Router(config)# ip dhcp pool LAN-KS Router(dhcp-config)# network 192.168.10.0 255.255.255.0 Router(dhcp-config)# default-router 192.168.10.1 Router(dhcp-config)# dns-server 8.8.8.8

Co robi każda linijka:

• network — z jakiego zakresu serwer ma wydawać adresy; maskę podaje się w formie pełnej, nie skróconej,
• default-router — brama domyślna, którą klient dostanie jako drogę do innych sieci,
• dns-server — serwer DNS; możesz podać kilka adresów w jednej linii.

Nazwa puli (LAN-KS) jest dowolna — to tylko etykieta dla Ciebie, ale warto, żeby mówiła, do której sieci należy. Jeśli na routerze obsługujesz kilka sieci, tworzysz osobną pulę dla każdej z nich.

Krok 3: interfejs routera musi mieć adres

Serwer DHCP „rozdaje” adresy w sieci, do której sam jest podłączony — router dopasowuje pulę po sieci z polecenia network do adresu na swoim interfejsie. Interfejs LAN więc musi mieć adres z tego zakresu i być podniesiony:

Router(config)# interface g0/0 Router(config-if)# ip address 192.168.10.1 255.255.255.0 Router(config-if)# no shutdown

Bez no shutdown interfejs pozostanie wyłączony i żaden Discover do routera nie dotrze. To najczęstszy powód, dla którego „DHCP nie działa” w laboratorium.

Krok 4: weryfikacja

Podłącz komputer do sieci, ustaw na nim kartę sieciową na automatyczne pobieranie adresu i sprawdź na routerze dwie komendy:

Router# show ip dhcp binding

Lista aktywnych dzierżaw: który adres IP, komu (adres MAC) i na jak długo został wydany. Jeśli jest tu Twój komputer — DHCP działa.

Router# show ip dhcp pool

Podsumowanie puli: jej zakres, liczbę wydanych i wolnych adresów oraz procent wykorzystania. Tu szybko zauważysz, że pula się kończy.

Na samym komputerze możesz sprawdzić, czy dostał pełną konfigurację: w Windows polecenie ipconfig /all pokaże adres, maskę, bramę i serwery DNS — wszystkie powinny pochodzić z puli.

Klient nie dostaje adresu? Sprawdź w tej kolejności

1. Karta ustawiona na DHCP? W laboratoriach w Packet Tracerze statyczny adres bywa domyślny — ustaw „DHCP” i dopiero potem szukaj winy po stronie routera.
2. Interfejs podniesiony? show ip interface brief — kolumna statusów musi pokazywać up/up.
3. Pula pasuje do interfejsu? Sieć z network i adres interfejsu muszą być z tego samego zakresu.
4. Dzierżawy są? show ip dhcp binding pokaże, czy rozmowa DORA w ogóle doszła do końca.

Ćwiczenie: router jako serwer DHCP

W Packet Tracerze zrób lab: router 2911, jeden switch i dwa komputery.

1. Interfejs g0/0 routera ustaw na 192.168.10.1 255.255.255.0 i podepnij do niego switch z komputerem PC1.
2. Wyłącz z puli adresy .1–.10, utwórz pulę LAN-KS dla sieci 192.168.10.0/24 z bramą 192.168.10.1 i DNS 8.8.8.8.
3. Na PC1 ustaw pobieranie adresu przez DHCP i sprawdź w IP Configuration, czy dostał adres — pierwszy wolny powinien być 192.168.10.11.
4. Na routerze wykonaj show ip dhcp binding — zobaczysz dzierżawę PC1 i jego adres MAC.
5. Na koniec dopnij PC2 do tego samego switcha i porównaj wydane adresy w show ip dhcp pool: liczba wydanych dzierżaw powinna wzrosnąć o jeden.

Gdy to zadziała, masz komplet: wyłączone adresy, pulę, bramę, DNS i weryfikację. Dokładnie te elementy spotka Cię w temacie usług sieciowych na egzaminie CCNA — a w praktyce to sama procedura, którą robi się przy wdrożeniu małej sieci w firmie.